264
Sáng ngày 26/3/2026, tại Hà Nội, Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (GDNN&GDTX) – Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức Hội thảo “Đánh giá việc thực hiện danh mục ngành, nghề đào tạo trong giáo dục nghề nghiệp”. Đây là hoạt động quan trọng nằm trong Chương trình công tác năm 2026 của Cục, nhằm rà soát, đánh giá toàn diện việc triển khai danh mục ngành, nghề đào tạo theo Luật Giáo dục nghề nghiệp 2014, đồng thời đề xuất giải pháp thực hiện theo định hướng của Luật Giáo dục nghề nghiệp 2025 trong thời gian tới.
Hội thảo do bà Vũ Thị Tú Anh – Phó Cục trưởng Cục GDNN&GDTX chủ trì, với sự tham dự của đại diện các đơn vị chuyên môn thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo, một số Bộ, ngành liên quan, phòng GDNN thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo các địa phương, cùng 35 trường cao đẳng và 15 trường trung cấp trên cả nước. Sự kiện thu hút sự quan tâm lớn của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong bối cảnh hệ thống đào tạo đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, gắn với nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động và xu thế phát triển kinh tế - xã hội.
Phát biểu khai mạc hội thảo, bà Vũ Thị Tú Anh nhấn mạnh, việc xây dựng và triển khai danh mục ngành, nghề đào tạo có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp, đồng thời là căn cứ pháp lý để các cơ sở đào tạo tổ chức tuyển sinh, xây dựng chương trình, triển khai đào tạo theo đúng định hướng.
Trong khuôn khổ hội thảo, đại diện Phòng Giáo dục nghề nghiệp đã trình bày báo cáo đánh giá việc thực hiện danh mục ngành, nghề đào tạo trong giáo dục nghề nghiệp thời gian qua. Báo cáo cho thấy, sau nhiều năm triển khai theo Luật Giáo dục nghề nghiệp 2014, hệ thống danh mục ngành, nghề đào tạo đã từng bước được hoàn thiện, góp phần chuẩn hóa hoạt động đào tạo, tạo điều kiện cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp phát triển đa dạng ngành nghề, đáp ứng nhu cầu xã hội.
Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cũng bộc lộ không ít khó khăn, vướng mắc. Một số ngành, nghề mới phát sinh từ thực tiễn sản xuất, kinh doanh và đời sống xã hội chưa được cập nhật kịp thời vào danh mục. Bên cạnh đó, vẫn còn tình trạng trùng lặp, tương đồng giữa các ngành, nghề đào tạo, gây khó khăn trong công tác quản lý và tổ chức đào tạo tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Đáng chú ý, việc xác định tiêu chí đặt tên ngành, nghề đào tạo cũng như quy trình bổ sung ngành, nghề mới còn thiếu thống nhất. Công tác gắn mã ngành, nghề đào tạo ở một số lĩnh vực chưa thực sự khoa học, dẫn đến những bất cập trong thống kê, quản lý dữ liệu và liên thông giữa các trình độ đào tạo.
Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung thảo luận sâu vào nhiều nội dung quan trọng như: việc triển khai danh mục ngành, nghề đào tạo trong thực tế; đề xuất bổ sung các ngành, nghề mới; những vướng mắc trong quá trình mở ngành; xác định ngành, nghề đào tạo tương đồng; tiêu chí đặt tên ngành, nghề; cũng như các giải pháp cập nhật, bổ sung danh mục ngành, nghề đào tạo trong thời gian tới.
Một số ý kiến cho rằng, trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, việc xây dựng danh mục ngành, nghề đào tạo cần có tính mở, linh hoạt, kịp thời cập nhật những ngành nghề mới, đặc biệt là các lĩnh vực công nghệ cao, dịch vụ sáng tạo, kinh tế số. Đồng thời, cần tăng cường phân cấp, trao quyền chủ động hơn cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong việc đề xuất, xây dựng và triển khai các ngành, nghề đào tạo phù hợp với thế mạnh và nhu cầu của địa phương.
Bên cạnh đó, nhiều đại biểu cũng đề xuất cần có bộ tiêu chí rõ ràng, thống nhất trong việc xác định ngành, nghề đào tạo mới, tránh tình trạng trùng lặp hoặc chia tách ngành, nghề không cần thiết. Công tác quản lý danh mục ngành, nghề cần gắn với hệ thống dữ liệu số hóa, đảm bảo tính đồng bộ, liên thông và thuận tiện trong tra cứu, quản lý.
Một nội dung quan trọng khác được thảo luận là việc xây dựng danh mục ngành, nghề đào tạo trong chương trình giáo dục trung học nghề và danh mục nghề đào tạo trình độ sơ cấp. Các ý kiến đều thống nhất rằng cần có sự phân định rõ ràng giữa các trình độ đào tạo, đảm bảo tính liên thông, kế thừa và phù hợp với năng lực người học.
Tham dự hội thảo, Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Việt Bắc đã cử ông Bùi Quốc Chiều – Phó Hiệu trưởng nhà trường và bà Nguyễn Thị Yến Nga – Phó Trưởng phòng Đào tạo, Quản lý khoa học và Đảm bảo chất lượng giáo dục tham dự.
Tại hội thảo, ông Bùi Quốc Chiều đã có ý kiến phát biểu đáng chú ý, đề xuất bổ sung ngành “Nghệ thuật biểu diễn đàn hát then” vào danh mục ngành, nghề đào tạo trong giáo dục nghề nghiệp, đây là loại hình nghệ thuật truyền thống đặc sắc của đồng bào dân tộc Tày, Nùng, Thái có giá trị văn hóa sâu sắc và đã được nhà trường đào tạo liên tục trong suốt hơn 60 năm qua.
Tuy nhiên, thực tế hiện nay, ngành đào tạo này vẫn chưa có tên trong danh mục ngành, nghề đào tạo chính thức, gây không ít khó khăn cho nhà trường trong công tác tuyển sinh, xây dựng chương trình và cấp bằng. Việc chưa được “chính danh” trong danh mục cũng phần nào ảnh hưởng đến công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc.
Ông Bùi Quốc Chiều nhấn mạnh, Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Việt Bắc hiện là cơ sở duy nhất trên cả nước đào tạo bài bản về nghệ thuật đàn hát then. Trong bối cảnh nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống đang đứng trước nguy cơ mai một, việc bổ sung ngành này vào danh mục không chỉ đáp ứng nhu cầu đào tạo thực tiễn mà còn góp phần quan trọng trong việc gìn giữ, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Đề xuất này nhận được sự quan tâm và đồng tình của nhiều đại biểu tham dự hội thảo, đặc biệt là các ý kiến cho rằng cần quan tâm nhiều hơn đến các ngành nghề thuộc lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật truyền thống – những giá trị cốt lõi làm nên bản sắc quốc gia.
Kết luận hội thảo, đại diện Cục GDNN&GDTX ghi nhận và đánh giá cao các ý kiến đóng góp tâm huyết, trách nhiệm của các đại biểu. Những nội dung thảo luận tại hội thảo sẽ là cơ sở quan trọng để hoàn thiện dự thảo Thông tư ban hành danh mục ngành, nghề đào tạo trong giáo dục nghề nghiệp trong thời gian tới.
Theo đó, định hướng xây dựng danh mục ngành, nghề đào tạo sẽ tập trung vào các nguyên tắc: đảm bảo tính khoa học, hệ thống; phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động; đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội; đồng thời giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.
Cục GDNN&GDTX cũng cho biết sẽ tiếp tục rà soát, cập nhật, bổ sung các ngành, nghề đào tạo mới; hoàn thiện tiêu chí đặt tên ngành, nghề; chuẩn hóa mã ngành, nghề đào tạo; đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý danh mục.
Hội thảo một lần nữa khẳng định vai trò quan trọng của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong việc phát hiện, đề xuất và triển khai các ngành, nghề đào tạo mới. Với sự chủ động, sáng tạo và gắn bó chặt chẽ với thực tiễn, các cơ sở đào tạo chính là “cánh tay nối dài” của cơ quan quản lý nhà nước trong việc xây dựng hệ thống ngành, nghề đào tạo phù hợp, hiệu quả.
Đối với Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Việt Bắc, việc mạnh dạn đề xuất bổ sung ngành Nghệ thuật biểu diễn đàn hát then không chỉ thể hiện trách nhiệm trong công tác đào tạo mà còn cho thấy tâm huyết trong việc bảo tồn di sản văn hóa dân tộc. Đây cũng là định hướng mà nhà trường xác định trong thời gian tới: tiếp tục phát huy thế mạnh đào tạo các ngành nghệ thuật truyền thống, đồng thời mở rộng các ngành nghề mới đáp ứng nhu cầu xã hội.
Hội thảo khép lại với nhiều kỳ vọng về sự đổi mới trong công tác quản lý và phát triển danh mục ngành, nghề đào tạo trong giáo dục nghề nghiệp. Những ý kiến, đề xuất tại hội thảo sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng một hệ thống ngành, nghề đào tạo hiện đại, linh hoạt, vừa đáp ứng yêu cầu hội nhập, vừa giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.
Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, việc hoàn thiện danh mục ngành, nghề đào tạo không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
