Ngày 19/5, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức hội thảo lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường phổ thông năng khiếu nghệ thuật, thể dục, thể thao và dự thảo Thông tư ban hành Quy định việc giảng dạy khối lượng kiến thức văn hóa giáo dục phổ thông trong chương trình đào tạo các ngành, nghề đặc thù. Hội thảo được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến với sự tham gia của đại diện các đơn vị thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các sở giáo dục và đào tạo cùng nhiều cơ sở giáo dục nghệ thuật, thể dục thể thao trên cả nước.
Đối với Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Việt Bắc, đây không chỉ là một hội thảo chuyên môn thông thường mà còn là diễn đàn quan trọng để các cơ sở đào tạo nghệ thuật trực tiếp phản ánh thực tiễn, đóng góp ý kiến xây dựng chính sách cho một lĩnh vực đặc thù vốn còn nhiều khoảng trống pháp lý trong nhiều năm qua.
Là một trong những cơ sở đào tạo văn hóa nghệ thuật có truyền thống của khu vực trung du và miền núi phía Bắc, nhà trường hiện đang triển khai đào tạo nhiều chuyên ngành nghệ thuật gắn với công tác phát hiện, bồi dưỡng năng khiếu từ sớm. Trong quá trình phát triển gần 60 năm, nhà trường đã đào tạo hàng nghìn cán bộ văn hóa, nghệ sĩ, diễn viên, giáo viên nghệ thuật cho các địa phương trong cả nước; đồng thời góp phần quan trọng trong bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Chính vì vậy, ngay khi tiếp cận dự thảo Thông tư mới, Ban Giám hiệu nhà trường đã xác định đây là văn bản có tác động trực tiếp, sâu rộng tới mô hình tổ chức đào tạo nghệ thuật trong thời gian tới. Nhà trường đã triển khai nghiên cứu dự thảo với tinh thần nghiêm túc, trách nhiệm và cầu thị; huy động sự tham gia của các phòng chức năng, khoa chuyên môn, đội ngũ giảng viên giàu kinh nghiệm cũng như những người trực tiếp làm công tác quản lý, giảng dạy văn hóa và đào tạo năng khiếu nghệ thuật.
Quá trình nghiên cứu không dừng ở việc tiếp cận nội dung văn bản theo hướng hành chính đơn thuần mà được đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với thực tiễn đào tạo nhiều năm của nhà trường. Các nội dung trong dự thảo được phân tích, đối chiếu với điều kiện tổ chức dạy học hiện nay nhằm nhận diện rõ những điểm phù hợp, những vấn đề còn bất cập cũng như các nội dung cần tiếp tục điều chỉnh để bảo đảm tính khả thi khi triển khai.
Theo đánh giá của nhà trường, việc Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng quy định riêng đối với trường phổ thông năng khiếu nghệ thuật là bước tiến rất quan trọng. Trước đây, nhiều cơ sở đào tạo nghệ thuật phải vừa thực hiện chương trình giáo dục phổ thông, vừa tổ chức đào tạo năng khiếu chuyên sâu nhưng chưa có hành lang pháp lý đầy đủ để giải quyết hài hòa đặc thù của hai lĩnh vực này.
Đặc thù đào tạo nghệ thuật đòi hỏi người học phải được tuyển chọn từ sớm, dành nhiều thời gian cho luyện tập chuyên môn, thực hành biểu diễn và phát triển kỹ năng nghề nghiệp. Trong khi đó, yêu cầu bảo đảm khối lượng kiến thức văn hóa phổ thông vẫn phải thực hiện đầy đủ theo quy định chung. Điều này dẫn đến áp lực lớn đối với cả nhà trường, giáo viên và học sinh trong việc bố trí thời khóa biểu, xây dựng kế hoạch đào tạo, tổ chức kiểm tra đánh giá cũng như quản lý quá trình học tập.
Từ thực tế đó, Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Việt Bắc đã tập trung góp ý nhiều nội dung mang tính cốt lõi, bám sát thực tiễn đào tạo nghệ thuật hiện nay. Một trong những nội dung được nhà trường đặc biệt quan tâm là việc xác định rõ mô hình tổ chức của trường phổ thông năng khiếu nghệ thuật và cơ chế phối hợp giữa đào tạo văn hóa với đào tạo năng khiếu.
Theo nhà trường, để bảo đảm hiệu quả đào tạo, cần có sự linh hoạt trong tổ chức chương trình học, nhất là đối với những ngành nghệ thuật đặc thù như thanh nhạc, múa, nhạc cụ truyền thống, múa dân gian dân tộc… Đây là những ngành nghề đòi hỏi quá trình rèn luyện liên tục, cường độ cao và phụ thuộc nhiều vào thời điểm phát triển năng khiếu của người học.
Theo đại diện nhà trường, điểm tích cực của dự thảo lần này là đã từng bước làm rõ vị trí, chức năng của trường phổ thông năng khiếu nghệ thuật; đồng thời quy định cụ thể hơn về cơ cấu tổ chức, nhiệm vụ của các bộ phận chuyên môn, cơ chế quản lý học sinh và trách nhiệm của đội ngũ nhà giáo.
Đặc biệt, việc dự thảo nhấn mạnh yêu cầu kết hợp hài hòa giữa giáo dục phổ thông và phát triển năng khiếu chuyên sâu được xem là hướng tiếp cận phù hợp với xu thế giáo dục hiện đại. Điều này không chỉ giúp bảo đảm quyền học tập văn hóa của học sinh mà còn tạo điều kiện để các em được phát triển toàn diện năng lực nghệ thuật trong môi trường đào tạo chuyên nghiệp.
Với Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Việt Bắc, nếu Thông tư được ban hành và triển khai đồng bộ, nhiều khó khăn tồn tại trong thực tiễn đào tạo sẽ từng bước được tháo gỡ. Nhà trường sẽ có cơ sở pháp lý rõ ràng hơn để xây dựng chương trình đào tạo phù hợp với đặc thù nghệ thuật; chủ động bố trí kế hoạch giảng dạy, luyện tập và biểu diễn; đồng thời nâng cao chất lượng quản lý người học.
Quan trọng hơn, hành lang pháp lý mới sẽ tạo tâm lý yên tâm cho phụ huynh và học sinh khi lựa chọn môi trường đào tạo nghệ thuật chuyên nghiệp. Người học không chỉ được bảo đảm quyền học tập chương trình giáo dục phổ thông mà còn có điều kiện phát triển năng khiếu một cách bài bản, liên tục và đúng định hướng nghề nghiệp.
Trong bối cảnh đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục hiện nay, việc hoàn thiện cơ chế, chính sách cho các cơ sở giáo dục nghệ thuật được xem là yêu cầu cấp thiết nhằm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật. Đây cũng là điều kiện quan trọng để các nhà trường tiếp tục phát huy vai trò trong phát hiện, đào tạo và bồi dưỡng tài năng nghệ thuật cho đất nước.
Từ thực tiễn đào tạo nhiều năm, Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Việt Bắc kỳ vọng dự thảo Thông tư sau khi tiếp thu đầy đủ các ý kiến đóng góp từ cơ sở sẽ sớm được hoàn thiện và ban hành. Không chỉ giải quyết những vướng mắc hiện nay, Thông tư còn mở ra định hướng phát triển lâu dài cho hệ thống trường năng khiếu nghệ thuật, góp phần xây dựng môi trường đào tạo chuyên nghiệp, hiện đại nhưng vẫn giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống dân tộc trong giai đoạn mới.


