234
Xuân Giáp Ngọ 2014 bắt đầu với không khí ấm áp và những tia nắng đón chào một năm mới rực rỡ, hứa hẹn một tương lai tươi sáng đối với cả đất nước Việt Nam nói chung và thật đặc biệt với thầy và trò trường CĐ VHNT Việt Bắc nói riêng.
Hòa chung khí thế hào hứng đón chào mùa xuân mới của cả dân tộc, cũng theo như thông lệ hàng năm của nhà trường, vào những ngày đầu năm mới sau khi gặp gỡ chúc mừng nhau, trao nhau những cái nắm tay thật chặt, thật ấm áp…Ban Giám Hiệu lại tổ chức cho toàn thể cán bộ, giảng viên nhà trường một chuyến du xuân thật ý nghĩa. Đây là hoạt động thường niên không chỉ là dịp để các cán bộ , giảng viên trong nhà trường gần gũi, chia sẻ với nhau không khí tươi vui, phấn khởi của mùa xuân mà còn là dịp tìm về, suy ngẫm lại những ký ức lịch sử hào hung, đáng tự hào của dân tộc Việt Nam. Tất cả những di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc ta là một đời sống văn hóa tinh thần không thể thiếu trong mỗi người dân Việt Nam yêu nước. Đặc biệt quan trọng đối với những người làm thầy, làm cô như các cán bộ, giảng viên trường CĐ VHNT Việt Bắc nói riêng.
Chuyến du xuân về cội năm nay của đoàn trường CĐ VHNT Việt Bắc khởi hành từ sáng ngày 5 tháng giêng. Điểm dừng chân đầu tiên của đoàn là Đền Bà Chúa Kho tại Thành Phố Bắc Ninh. Đối với một số người dân đầu năm thường đến đây để xin lộc làm ăn, buôn bán với hi vọng một năm kinh tế vững vàng , dư giả hơn năm trước. Họ thường sắm mâm cao cỗ đầy dâng lên Bà Chúa và coi đền Bà Chúa như một cửa quan có vay có trả lễ vào đầu và cuối năm… Đó là một số quan niệm của một bộ phận người dân vì họ nghĩ mỗi đền, mỗi chùa, mỗi phủ …lại có một vị Thánh, Thần.. nắm giữ quyền lực riêng : ví như cầu học vị, cầu danh, cầu tiền bạc, cầu lộc làm ăn, cầu tình duyên… thì đi những nơi nào là hiệu nghiệm và linh thiêng … Đời sống tâm linh, tinh thần là quyền của mỗi người nhưng cũng không nên quá tin mà trở thành tín, không thực tế sẽ dẫn đến những hệ quả không hay cho chính bản thân của các tín chủ, con hương, đệ tử….
Đối với cán bộ , giảng viên Trường CĐ VHNT Việt Bắc thì hàng năm đi lễ đầu xuân thường là dịp để nhớ lại những kí ức lịch sử và hướng tới cội nguồn, thắp nén nhang thơm để tưởng nhớ công lao xây dựng đất nước và con người của những vị vua , tướng, quan,…Họ là những người có thật được dân chúng tin yêu, kính trọng và xây đền, chùa, phủ…thờ cúng. Và mỗi dịp Tết đến, xuân về khi nhà nhà sum họp, con cháu lại đến thăm những nơi lưu giữ hình ảnh của các vị Vua cha, hoàng hậu, tướng lĩnh, …để một lòng thành kính , nhớ ơn . Đây là một nét văn hóa mà chúng ta nên gìn giữ và phát huy trong lòng người dân Việt Nam .
Trong chuyến đi ý nghĩa hướng về cội nguồn năm Giáp Ngọ 2014 , Ban Giám Hiệu trường CĐ VHNT Việt Bắc đã làm cho đoàn đi vui mừng và cảm động khi dừng chân tại Đền Đô, một trong những ngôi đền đẹp nhất Miền Bắc , nới thờ 8 vị Vua Thời Lý
Đền Đô ở làng Đình Bảng (Từ Sơn), nguyên là Thái miếu nhà Lý, do Lý Thái Tổ khởi dựng năm 1019. Năm 1030, Thái miếu được Lý Thái Tông nâng cấp, mở rộng thành Đền thờ Lý Thái Tổ. Năm 1602, Vua Lê Kính Tông đã trùng tu, xây dựng Thái miếu với một quy mô lớn, thờ 8 vị vua triều Lý, lấy tên là Cổ Pháp Điện – Đền Lý Bát Đế. Trải qua gần 900 năm tồn tại, với nhiều lần trùng tu tôn tạo. Đền Đô đã trở thành một trong những địa chỉ tiêu biểu nhất của quê hương Bắc Ninh – Kinh Bắc. Nơi đây còn là cơ sở hoạt động bí mật của nhiều lãnh tụ cách mạng trong những tháng năm gian khổ tìm đường cứu nước. Với kiểu “Nội công ngoại quốc”, Đền Đô được xây dựng thành 2 khu: Nội thành và ngoại thành, với tổng diện tích 31.250m2, được bao bọc bằng một bức tường thành cao 2,3m, rộng 0,9m. Đền Đô được bố cục hài hòa, bề thế với 21 hạng mục công trình kiến trúc độc đáo, chạm khắc tinh xảo gồm nhà Chuyển Bồng, nhà Tiền Tế, nhà Phương Đình, Vương Mẫu Tử, nhà để ngựa thờ, Văn Chỉ, Võ Chỉ, Năm Cửa Rồng… Phía trước Năm Cửa Rồng (Ngũ Long Môn) là Hồ Bán Nguyệt có diện tích 9.500m2. Giữa hồ có nhà Thủy Đình vuông vức, 2 mái chồng uốn lượn hài hòa giữa một không gian thoáng đãng. Trước đây, nhà Thủy Đình ở Đền Đô đã được chọn làm hình ảnh in trên “Giấy năm đồng vàng” Đông Dương. Qua Năm Cửa Rồng, du khách sẽ tới một sân đền rộng, được lát đá dẫn vào nhà Phương Đình 8 mái, rồi đến nhà Tiền Tế, treo bức hoành phi “Cổ Pháp Triệu Cơ” (đất Cổ Pháp là nơi mở đầu sự nghiệp vương triều Lý). Tiếp đến là 2 nhà vuông 8 mái chồng, dẫn vào hậu đô “Cổ Pháp Điện” gồm 7 gian, rộng 180m2, hình chữ công (I). “Cổ Pháp Điện” là công trình chính của Đền Đô được xây dựng hoành tráng, trang nghiêm, đặt các pho tượng 8 vị vua triều Lý. Nội thất Đền Đô được bài trí chi tiết, đồ thờ phong phú. Tượng các đức vua ở hậu đô, hương án, bài vị, hoành phi, câu đối, sập và mâm thờ… đều được sơn son thiếp vàng rực rỡ. Ngựa thờ có đủ áo giáp, may thêu rất công phu, lục lạc đồng sáng loáng. Đỉnh đồng, bình hương, trống, chiêng… đều bề thế.
Năm 1952, Đền Đô bị giặc Pháp phá hủy hoàn toàn. Hòa bình được lập lại ở miền Bắc vừa đúng một năm, khi về thăm Đảng bộ và nhân dân Đình Bảng, đứng trên nền đất ngôi đền xưa, Bác Hồ đã xúc động nói với mọi người: Đền Đô là công trình văn hóa đặc sắc, không chỉ của Đình Bảng mà của nhân dân cả nước. Có điều kiện, chúng ta sẽ xây dựng lại để tỏ lòng thành kính, biết ơn các nhà vua Lý. Nhớ lời dạy của Bác, với ý thức trách nhiệm của những người con sống trên quê hương phát tích các vương triều Lý, cùng với những tấm lòng hảo tâm công đức, sự quan tâm của các ngành, các cấp, năm 1989, kỷ niệm 980 năm ngày Lý Công Uẩn khởi lập vương triều Lý và hướng tới kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, nhân dân Đình Bảng đã bắt tay xây dựng lại Đền Đô theo nguyên mẫu xưa, ngay trên nền ngôi đền cũ. Hôm nay, sau gần 21 năm, miệt mài lao động, 21 hạng mục công trình của Đền Đô đã được xây dựng lại hoàn toàn. Đền Đô sẽ mãi mãi xứng đáng là nơi “Tìm về nguồn cội” của nhân dân cả nước. Từ ngày khởi công tái dựng đến nay, cùng với các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước, đã có hàng triệu lượt du khách trong nước và quốc tế về dâng hương tưởng niệm các nhà vua Lý và vãng cảnh đền. Năm 1991, Đền Đô đã được Nhà nước trao Bằng công nhận “Di tích Lịch sử – Văn hóa Đền Đô”.
Hằng năm, vào ngày 15-3 âm lịch, kỷ niệm ngày Lý Thái Tổ đăng quang, nhân dân Đình Bảng lại tưng bừng mở hội, đón du khách trên mọi miền Tổ quốc về chung vui và dâng hương tưởng niệm các nhà vua Lý. Bên cạnh phần lễ được tổ chức trang trọng của các đoàn địa phương và nhiều tỉnh thành trong cả nước, phần Hội với các trò chơi dân gian như thi nấu cơm nồi đất, bắt vịt dưới hồ, vật, chọi gà, thi đấu cờ người, hát quan họ dưới thuyền… cũng được duy trì tổ chức, làm cho không khí ngày hội thêm tưng bừng, hấp dẫn, thể hiện nét văn hóa dân gian, đậm đà bản sắc truyền thống của một vùng quê Kinh Bắc.
Đình Cầu Muối thờ Thành hoàng làng Cao Sơn Quý Minh Đại Vương tức Dương Tự Minh. Ông là một danh tướng thời Lý có công lao cai quản, bảo vệ miền đất phía Bắc của quốc gia Đại Việt. Sau khi mất, Dương Tự Minh được nhiều triều đại phong kến Việt Nam sắc phong là “Thượng đẳng thần”. Dọc theo dải sông Cầu từ Bắc Kạn, Thái Nguyên, Bắc Giang… Nhân dân lập đền, miếu, đình để thờ cúng và tôn ông là Thành hoàng làng. Trong lịch sử Việt Nam, duy nhất có Dương Tự Minh được hưởng ân sủng 2 lần làm phò mã, trở thành con rể của hai vua là Lý Nhân Tông và Lý Anh Tông.
Cách Đình, chùa Cầu Muối 150m về phía Bắc là đền Công Đồng. Đền Công Đồng Cầu Muối là nơi thờ tự chính của Đạo tứ phủ, nơi được tương truyền là rất linh thiêng; chính giữa trên hương án thờ Mẫu Liễu Hạnh, Mẫu Thoải Cung, Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thượng Thiên và Tam Phủ Công Đồng. Cùng với Thần Tản Viên, Thánh Gióng, Chữ Đồng Tử, Liễu Hạnh Thánh Mẫu là một trong Tứ bất tử của thần linh Việt Nam. Bà là biểu tượng cho sức mạnh của phụ nữ luôn đề cao hạnh phúc, quyền tự do và độc lập tư tưởng. Hàng năm dân làng Cầu Muối và khách thập phương xa gần nhớ ngày mùng 4 tháng Giêng âm lịch hằng năm và lấy câu “Tháng tám giỗ cha, tháng ba giỗ mẹ” làm ngày giỗ Mẫu ở Đền Công Đồng.
Cách Đền Công Đồng 300m về phía Tây Bắc là Đền Thượng – tọa lạc trên một quả đồi cao chừng trên 100m so với xung quanh, trông xa như hình một con voi phủ phục . Nơi đây thờ Mẫu Thượng Ngàn, vị thánh trong “Tứ bất tử” của đạo Tứ Phủ. Thờ Mẫu là 1 tín ngưỡng dân gian trong đời sống văn hóa của người Việt. Tín ngưỡng thờ Mẫu là sự tin tưởng, ngưỡng mộ, tôn vinh và thờ phụng những vị nữ thần gắn với các hiện tượng tự nhiên, vũ trụ được người đời cho rằng có chức năng sáng tạo, bảo trợ và che chở cho sự sống của con người.
Đình, Đền, Chùa Cầu Muối không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng văn hóa của nhân dân, nơi đây còn ghi dấu nhiều sự kiện trong lịch sử đấu tranh bảo vệ Tổ quốc của nhân dân Phú Bình. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp năm 1950, Đại đoàn 308 đã chọn nơi đây làm nơi đóng quân. Hay như trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ, Sư đoàn 304 cũng chọn nơi đây làm công tác huấn luyện để phục vụ cho chiến trường miền Nam.
Theo dòng chảy thời gian, quần thể di tích Đình, Đền, chùa Cầu Muối vẫn và sẽ mãi là trung tâm sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng không chỉ của nhân dân địa phương mà còn là một nơi nghiên cứu lịch sử khoa học, nơi tham quan du lịch của nhân dân huyện Phú Bình nói riêng, tỉnh Thái Nguyên và cả nước nói chung./.
Vậy là trong một ngày Đoàn cán bộ giảng viên trường CĐ VHNt Việt Bắc đã được thăm và trở về 3 chốn linh thiêng Đền Bà Chúa Kho – Đền Đô – Đền , Đình, Chùa Cầu Muối. Mặc dù về tới nơi xuất phát cũng đã muộn nhưng ai nấy đều phấn khởi và vui vẻ, khỏe mạnh. Cả đoàn đều đã được đến thăm, cầu cho riêng mình những ước muốn , thắp lên cho bản thân những hi vọng và chắc chắn rằng ai cũng toại nguyện vì có một chuyến đi du xuân thực sự có ý nghĩa trong những ngày đầu xuân Giáp Ngọ .
Một số hình ảnh trong chuyến du xuân :
