117
Trong hai ngày 13 và 14/11/2025, tại Đoàn An Điều Dưỡng 198 (số 2B Lữ Gia, phường Lâm Viên, thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng), Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tổ chức lớp tập huấn chuyên đề về công tác giáo dục chính trị, tư tưởng và công tác học sinh – sinh viên (HSSV) dành cho đội ngũ cán bộ, giảng viên phụ trách quản lý HSSV tại các cơ sở giáo dục, đào tạo trực thuộc Bộ. Đây là hoạt động thường niên có ý nghĩa quan trọng, nhằm cập nhật kiến thức, nâng cao năng lực nghề nghiệp, đồng thời trang bị những kỹ năng cần thiết giúp đội ngũ cán bộ theo kịp sự thay đổi mạnh mẽ của giáo dục và bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.
Tham dự lớp tập huấn, Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Việt Bắc có các đồng chí: Trần Quang Hưng – Phó Hiệu trưởng điều hành; đồng chí Trần Tám Thân – Trưởng phòng Công tác HSSV; đồng chí Vũ Minh Trọng – Bí thư Đoàn Thanh niên. Sự tham gia đầy đủ của các đại diện nhà trường thể hiện quyết tâm đổi mới trong công tác HSSV, chú trọng phát triển toàn diện người học, đáp ứng yêu cầu của xã hội và ngành văn hóa, nghệ thuật trong giai đoạn mới.
Trong khuôn khổ chương trình, các học viên được tiếp cận nhiều chuyên đề mang tính thực tiễn cao. Trọng tâm nhất là chuyên đề về xây dựng văn hóa học đường, được đánh giá là chìa khóa để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Chuyên đề tập trung làm rõ mục tiêu hình thành môi trường giáo dục lành mạnh, tiến bộ, nơi mỗi cán bộ quản lý, giảng viên, nhân viên và HSSV đều có trách nhiệm gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa ứng xử. Việc xây dựng văn hóa học đường không chỉ dừng ở ban hành quy định, mà cần sự chuyển hóa từ nhận thức đến hành động, từ đó tạo nên nề nếp, kỷ cương, sự thân thiện và lòng tự hào trong từng thành viên của nhà trường.
Một nội dung quan trọng khác được nhấn mạnh tại lớp tập huấn là xây dựng và thực hiện hiệu quả cơ chế phối hợp giữa nhà trường – gia đình – xã hội. Trong bối cảnh HSSV ngày nay tiếp cận thông tin nhanh, đa chiều và chịu tác động lớn từ môi trường mạng, sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng giáo dục được xem như “mắt xích” quan trọng tạo nên môi trường hỗ trợ toàn diện cho người học. Cơ chế phối hợp không chỉ nhằm mục tiêu quản lý, giám sát, mà còn hướng tới việc đồng hành, hỗ trợ HSSV về tâm lý, định hướng nghề nghiệp, kỹ năng sống và xây dựng lối sống lành mạnh, giúp các em phát triển cả về trí tuệ, nhân cách và năng lực nghề nghiệp.
Tại lớp tập huấn, đại diện các cơ sở đào tạo – trong đó có Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Việt Bắc – đã chia sẻ sâu sắc về đặc thù riêng trong công tác quản lý HSSV, nhất là đối tượng học sinh, sinh viên người dân tộc thiểu số, đa số đến từ vùng sâu, vùng xa, điều kiện kinh tế còn khó khăn. Phần lớn các em theo học từ độ tuổi khá nhỏ, còn thiếu nhiều kỹ năng tự chăm sóc, tự quản lý bản thân, tâm lý còn non nớt, chưa có đủ trải nghiệm để thích nghi nhanh với môi trường sống tập thể và chương trình học nghề – học văn hóa song song.
Chính vì vậy, gia đình – vốn là nơi hỗ trợ và giáo dục đầu tiên – lại ở rất xa, nhiều phụ huynh sinh sống cách trường hàng trăm cây số, đi lại khó khăn. Điều này khiến việc trao đổi trực tiếp giữa nhà trường và phụ huynh gặp nhiều hạn chế. Trong nhiều trường hợp, phụ huynh giao phó hoàn toàn việc học tập, sinh hoạt và rèn luyện cho nhà trường vì điều kiện kinh tế, thời gian và khoảng cách địa lý không cho phép họ theo sát con em mình.
Một thách thức khác nằm ở rào cản ngôn ngữ và khác biệt văn hóa. Nhiều phụ huynh người dân tộc thiểu số chưa quen với việc trao đổi bằng các phương tiện trực tuyến như Zalo, email hoặc các ứng dụng hỗ trợ giáo dục. Việc tiếp nhận thông tin từ trường học đôi khi còn chậm, thiếu chính xác hoặc khó hình dung hết ý nghĩa, khiến hiệu quả phối hợp chưa cao.
Từ thực tế đó, công tác quản lý HSSV của phòng Công tác HSSV trở nên vất vả và đòi hỏi nhiều thời gian, nỗ lực hơn rất nhiều. Cán bộ phòng không chỉ thực hiện nhiệm vụ quản lý hành chính, mà còn đóng vai trò như: Người hỗ trợ tâm lý, kịp thời nắm bắt tâm tư, thay đổi cảm xúc của các em ; Người kết nối và tạo cầu nối thông tin giữa phụ huynh – giáo viên chủ nhiệm – địa phương; Người định hướng kỹ năng sống, tổ chức hoạt động rèn luyện, chăm sóc sức khỏe tinh thần; Người giám sát sinh hoạt nội trú – ngoại trú, đảm bảo an ninh, an toàn cho HSSV 24/24 giờ…
Trước những khó khăn đó, cơ chế phối hợp giữa nhà trường – gia đình – xã hội cần được thiết kế linh hoạt, gần gũi và phù hợp với đặc điểm học sinh – sinh viên dân tộc thiểu số, bao gồm:
Bên cạnh đó, lớp tập huấn cũng nhấn mạnh nhiệm vụ giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống và khơi dậy khát vọng cống hiến trong HSSV. Đây là nhiệm vụ lâu dài của ngành giáo dục, đặc biệt khi HSSV đang sống trong môi trường số với nhiều cơ hội và thách thức đan xen. Các chuyên đề đưa ra nhiều giải pháp nhằm bồi dưỡng ý chí phấn đấu, tinh thần trách nhiệm xã hội, đạo đức nghề nghiệp và năng lực làm chủ bản thân cho người học, đồng thời hướng dẫn các biện pháp khai thác nền tảng số để giáo dục lý tưởng một cách hiệu quả, sáng tạo và phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi.
Không chỉ dừng lại ở trang bị kiến thức, lớp tập huấn còn thực sự trở thành diễn đàn để các đại biểu, học viên trao đổi kinh nghiệm, thảo luận các vấn đề nổi bật trong công tác HSSV tại các cơ sở đào tạo trực thuộc Bộ. Các ý kiến tập trung vào những khó khăn trong quản lý người học hiện nay như: ứng xử trên môi trường mạng, hỗ trợ sinh viên nội trú – ngoại trú, kiểm soát nguy cơ bạo lực học đường, định hướng nghề nghiệp cho HSSV ngành văn hóa nghệ thuật, sự phối hợp giữa các phòng ban, cũng như các mô hình hiệu quả cần nhân rộng.
Những câu chuyện thực tế, bài học kinh nghiệm đến từ các trường đã góp phần làm rõ các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý HSSV trong giai đoạn mới. Đồng thời, các đơn vị cũng có cơ hội tăng cường kết nối, hợp tác, từ đó hình thành mạng lưới hỗ trợ trong công tác giáo dục toàn diện HSSV.
Kết thúc chương trình, các đại biểu ghi nhận sự chuẩn bị công phu, chu đáo của Ban Tổ chức lớp tập huấn. Nội dung các chuyên đề được đánh giá là thiết thực, cập nhật, phù hợp với yêu cầu thực tiễn của công tác HSSV nói riêng và bối cảnh đổi mới giáo dục nói chung. Nhiều học viên mong muốn Bộ VHTTDL tiếp tục mở rộng các khóa bồi dưỡng theo chuyên đề chuyên sâu, nhất là những nội dung liên quan đến kỹ năng số, quản trị rủi ro, tư vấn tâm lý học đường, ứng xử trên mạng xã hội và phát triển môi trường giáo dục an toàn, thân thiện trong các cơ sở đào tạo thuộc Bộ.
Lớp tập huấn khép lại nhưng để lại nhiều bài học quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ, hướng tới xây dựng môi trường giáo dục văn minh, kỷ cương, hiện đại. Đây cũng là cơ sở để các cơ sở đào tạo trực thuộc Bộ, trong đó có Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Việt Bắc, tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý HSSV, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu đổi mới và hội nhập của giáo dục nghề nghiệp và giáo dục văn hóa nghệ thuật trong thời gian tới.
